Antik Yunan mitolojisinde Prokrustes bir hayduttur ve demirden bir yatağı vardır. Kaçırdığı yolcuları bu yatağa yatırır.
Eğer yolcu yataktan uzunsa, dışarı taşan uzuvlarını keser. Kısaysa da bedenini zorla gererek yatağa göre uzatır.
İnsanı yatağa uydurmaya çalışır, demir yatağı insana değil. Sosyal bilimlerde Prokrustes yatağı, bir düşünme hatasını açıklamak için kullanılır.
Olguları anlamaya çalışmak yerine, onları önceden sahip olunan teoriye uydurmaya çalışmak…. Bazı entelektüeller olayları açıklamak için teori kullanmaz; teorilerini doğrulamak için olayları kullanır.
Prokrustes'in yatağına yatırılmış yolcular gibi kesilip biçilir ve önceden belirlenmiş şemalara zorla uydurulur. Buna aşırı teorileştirme ya da teoriye aşırı bağımlılık da denir.
Entelektüel gündemini olgulara ve aktörlere yansıtmak aktörlerin ve olguların motivasyonlarını anlamakta çok yanıltıcı olabilir. Entelektüel zihnin temel zaaflarından biri. Buna paralel olarak dünyayı olduğu gibi görmek yerine ona anlam yükleme tutkusudur.
